Opsiyon ve TTL nedir?

Opsiyon, bir uçuş rezervasyonunun bilet kesilmeden belirli bir süre boyunca tutulmasıdır; TTL (Ticketing Time Limit) ise bu sürenin bittiği anı, yani rezervasyonun en geç ne zamana kadar biletlenmesi gerektiğini gösteren biletleme son tarihidir. Acenteler opsiyonu, müşterinin onayını veya ödemesini beklerken koltuğu kaybetmemek için kullanır. Günlük acente dilinde "opsiyona almak" ya da "opsiyonlu rezervasyon" olarak geçer.

Opsiyon nasıl çalışır?

Opsiyon, rezervasyonun (PNR) oluşturulduğu ama biletin henüz kesilmediği ara aşamadır. Acente uçuşu seçer, yolcu bilgilerini girer ve rezervasyonu oluşturur; havayolu veya tedarikçi bu rezervasyona bir biletleme son tarihi atar. Bu süre içinde ödeme alınıp bilet kesilirse rezervasyon kesinleşir. Süre dolarsa rezervasyon havayolu tarafından iptal edilebilir ve koltuk yeniden satışa açılır.

Opsiyonun tipik akışı şöyledir:

1. Acente uçuşu seçer ve yolcu bilgileriyle rezervasyon oluşturur.
2. Rezervasyona TTL atanır ve müşteriye bildirilir.
3. Müşteri onay verir ve ödeme alınır.
4. Biletleme öncesinde fiyat yeniden kontrol edilir ve bilet kesilir.

Opsiyon süresini ne belirler?

Opsiyon süresi havayolunun kuralları, ücret türü, kalkışa kalan süre ve rezervasyonun yapıldığı tedarikçi tarafından belirlenir. Sabit bir süre yoktur. Kalkışa çok az zaman kalan rezervasyonlarda veya bazı promosyon ücretlerinde opsiyon hiç verilmeyebilir ve hemen biletleme gerekebilir. Grup rezervasyonlarında ise opsiyon süreleri ve uzatma koşulları genellikle grup sözleşmesinde ayrıca belirlenir.

Örnek: şirket onayı bekleyen bir rezervasyon

Bir şirket çalışanı için Ankara–Frankfurt uçuşu bulunduğunu, ancak biletin kesilmesi için yöneticinin onayının gerektiğini düşünelim. Acente uçuşu opsiyona alır ve rezervasyona bir biletleme son tarihi atanır. Yönetici bu süre içinde onay verirse fiyat yeniden kontrol edilir, ödeme alınır ve bilet kesilir. Onay TTL'den sonra gelirse rezervasyon büyük olasılıkla düşmüş olur ve acentenin aynı uçuşu, o anki fiyat ve uygunlukla yeniden araması gerekir.

Opsiyon ile fiyat garantisi farkı

Opsiyon koltuğu tutar ama fiyatı her zaman garanti etmez. Bazı tedarikçiler opsiyon süresince fiyatı korur; bazılarında ise fiyat biletleme anında yeniden hesaplanır ve kur değişimi, vergi güncellemesi veya sınıf değişikliği nedeniyle farklı çıkabilir. Bu nedenle acentenin müşteriye opsiyon verirken fiyatın kesinleşmediğini açıkça belirtmesi ve biletleme öncesinde fiyatı yeniden kontrol etmesi gerekir.

Opsiyon süresi neden takip edilmelidir?

Kaçırılan bir TTL, müşterinin seçtiği uçuşu ve fiyatı kaybetmesi demektir. Yoğun çalışan bir acentede onlarca rezervasyon aynı anda opsiyonda bekleyebilir; hangi rezervasyonun ne zaman düşeceğini elle takip etmek hata riskini artırır. Kurumsal müşterilerde ise onay süreçleri opsiyon süresinden uzun sürerse rezervasyon onay gelmeden düşebilir.

Uçak bileti yazılımında opsiyon

DIJI.TECH'in uçak bileti yazılımı rezervasyon akışını sepet, opsiyon (prebook), ödeme ve bilet adımlarıyla yürütür. Opsiyon adımında tedarikçide PNR oluşturulur; ödemeden hemen önce fiyat yeniden kontrol edilir ve çift ödeme kilidi aynı rezervasyonun iki kez tahsil edilmesini önler.

• Operasyon kuyruğu: Süresi dolan opsiyonlar yönetim panelinde ayrı bir kuyrukta izlenir.
• B2C satış sitesi: Rezervasyon sayfasında biletleme son tarihi gösterilir. Rezervasyon tutulurken fiyat değişirse eski fiyat, yeni fiyat ve fark gösterilip açık onay istenir.
• Kurumsal seyahat: Onay akışlarında onay süresi uçuşun opsiyon süresiyle sınırlıdır; son onayda fiyat yeniden hesaplanır.
• Grup ve charter: Grup uçuş modülünde opsiyon uzatma, charter envanterinde 24 saat opsiyonlu bekleme listesi ve otomatik terfi bulunur.

Opsiyon desteği tedarikçiye göre değişir; Amadeus, Sabre, Biletbank, AERTiCKET ve Corendon Airlines gibi bağlantılarda prebook ile PNR ve opsiyon oluşturma kodda tanımlıdır.