XML entegrasyonu nedir?

XML entegrasyonu, bir acente yazılımının havayolu, GDS veya konsolidatör sistemine makine tarafından okunabilen mesajlarla bağlanarak uçuş araması, rezervasyon, biletleme ve satış sonrası işlemleri otomatik olarak yaptığı teknik bağlantıdır. Adını, bu mesajlarda uzun süre yaygın olarak kullanılan XML veri biçiminden alır. Bugün Türkiye'de turizm sektöründe "XML entegrasyonu" ifadesi, JSON veya REST ile kurulan API bağlantılarını da kapsayan genel bir ad olarak kullanılır.

XML entegrasyonu nasıl çalışır?

XML entegrasyonunda acentenin yazılımı tedarikçiye bir istek mesajı gönderir, tedarikçi de yanıt mesajı döner. Arama isteğinde rota, tarih ve yolcu bilgisi bulunur; yanıtta uçuşlar, fiyatlar ve kurallar gelir. Rezervasyon, biletleme ve iptal gibi işlemler de aynı mantıkla, her biri için tanımlanmış mesajlarla yapılır.

Bir entegrasyonun tipik kurulum adımları şöyledir:

1. Tedarikçiyle ticari anlaşma yapılır ve test erişim bilgileri alınır.
2. Yazılım test ortamında tedarikçiye bağlanır; arama, rezervasyon ve iptal senaryoları denenir.
3. Tedarikçinin onayıyla canlı erişim bilgileri tanımlanır.
4. Fiyat ve yetki kuralları ayarlanır ve satış başlar.

SOAP, REST, JSON ve NDC farkı

XML entegrasyonu tek bir teknoloji değildir; tedarikçiden tedarikçiye farklı protokoller kullanılır. SOAP sıkı tanımlı XML mesajlarıyla, REST daha hafif HTTP çağrılarıyla ve çoğunlukla JSON veriyle çalışır; NDC ise IATA'nın havayolu içeriği için tanımladığı standarttır. Acente için önemli olan protokolün kendisinden çok, bağlantının hangi işlemleri desteklediğidir.

Entegrasyonun kapsamı neden önemlidir?

İki entegrasyon aynı tedarikçiye bağlansa bile destekledikleri işlemler farklı olabilir. Bir bağlantı yalnızca arama ve rezervasyonu desteklerken, bir diğeri void, iade, değişiklik, ek hizmet ve koltuk haritasını da kapsayabilir. Desteklenmeyen işlemler operasyon ekibinin tedarikçinin ekranında elle yapmasını gerektirir. Bu nedenle bir entegrasyonu değerlendirirken "hangi tedarikçiye bağlanıyor" sorusu kadar "hangi işlemleri otomatik yapıyor" sorusu da sorulmalıdır.

Entegrasyon kurulduktan sonra ne olur?

Bir XML entegrasyonu kurulduğu gün bitmiş bir iş değildir; tedarikçiler mesaj yapılarını, sürümlerini ve güvenlik gereksinimlerini zaman içinde günceller. Örneğin NDC bağlantılarında her havayolu belirli bir standart sürümünü destekler ve yeni sürümlere geçiş yapar. Bazı bağlantılar ise karşılıklı sertifika doğrulaması (mTLS) gibi ek güvenlik katmanları ister; yazılımdaki Zapways bağlantısı bunun bir örneğidir. Tedarikçinin yavaşlaması veya hata vermesi de satışları doğrudan etkiler. Bu yüzden entegrasyonların sürekli izlenmesi, zaman aşımı sürelerinin ayarlanması ve sorunlu tedarikçinin aramayı tamamen durdurmaması gerekir.

XML entegrasyonu ile dışa XML dağıtımı farkı

XML entegrasyonu acentenin tedarikçiden içerik almasıdır; dışa XML dağıtımı ise acentenin kendi içeriğini başka acentelere veya sitelere XML ile satmasıdır. İki kavram sıkça karıştırılır. İçerik alan bir yazılımın aynı zamanda içerik dağıtıp dağıtmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Uçak bileti yazılımında XML entegrasyonu

DIJI.TECH'in uçak bileti yazılımı 100'ü aşkın entegrasyon arasında GDS, havayolu NDC ve konsolidatör bağlantılarını tek arama motorunda birleştirir. Her bağlantı bir tedarikçi hesabı (credential) olarak tanımlanır; hesap bazında canlı, test veya sandbox ortamı, zaman aşımı ve dahil ya da hariç havayolları ayarlanır. Yönetim panelinde tedarikçi sağlık durumu ve çağrı logları izlenebilir. Arama tüm tedarikçilere aynı anda gider ve sonuçlar her tedarikçi cevap verdikçe listeye eklenir; yavaş bir tedarikçi diğerlerinin sonuçlarını bekletmez.

Yazılım tedarikçilerden içerik alır ancak partnerlere dışarıya XML veya API ile içerik dağıtmaz; alt acentelere satış B2B portal üzerinden yapılır. Platformun kendi REST API'si ise OpenAPI 3.1 ile belgelenmiştir ve Scalar arayüzünden incelenebilir. Bağlantıların listesi entegrasyonlar sayfasındadır.